Студиската посета на успешен центар во Косово овозможи непосреден увид во организацијата на откупот, современите технологии за сортирање и пакување, ладилните капацитети и пласманот на земјоделските производи на меѓународните пазари. Стекнатите искуства ќе бидат значајни за планирањето на идниот центар во Куклиш, Струмица.
Во рамките на Проектот за модернизација на земјоделството, кој се спроведува преку Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство (МЗШВ), со поддршка на Светска банка, на 21 октомври 2026 година беше реализирана студиска посета на функционален центар за собирање и подготовка на земјоделски производи во општина Мамуша, Република Косово.
Во посетата учествуваа претставници на МЗШВ и проектниот тим, АД за изградба и стопанисување со станбен и деловен простор од значење за Републиката – Скопје, претставници на земјоделски задруги и стопански субјекти од струмичкиот регион, како и претставници на компанијата која е ангажирана за изработка на проектно-техничката документација (Основен проект) и Планот за управување со животната средина и социјалните аспекти за изградба на Центарот за собирање и подготовка во Струмица.
Целта на посетата беше да се согледаат практичните аспекти на функционирањето на еден ваков центар и да се идентификуваат искуства што можат да се применат при планирањето на Центарот за собирање и подготовка на земјоделски производи во село Куклиш, општина Струмица.
Од мал семеен бизнис до организиран извозен центар
За време на посетата, учесниците имаа можност да се запознаат со работењето на компанијата EURO TAC, основана во 2009 година од Нехат Тач, која претставува пример за постепен развој на капацитетите за откуп, складирање и пласман на земјоделски производи.
Компанијата ги започнала своите активности во простор од околу 100 квадратни метри, а низ годините инвестирала во проширување на магацинските и ладилните капацитети, современа механизација и опрема за подготовка на производите за пазарот.
Денес центарот располага со околу 2.000 квадратни метри покриен магацински простор и два ладилни капацитета со вкупна површина од приближно 500 квадратни метри. Работи во текот на целата година и опслужува производители од околните земјоделски подрачја.
Особено значајно е што компанијата успеала да развие организиран систем на откуп и извоз, со пласман на производите на повеќе европски и регионални пазари.
Според информациите презентирани од домаќините, во претходната година биле реализирани околу 280 камионски извози, при што приближно 90% од извозот се пласира директно во синџири на супермаркети.
Овој пример ја потврдува важноста на континуираното инвестирање, прилагодувањето кон пазарните барања и воспоставувањето стабилни деловни односи со земјоделските производители и купувачите.
Современа инфраструктура и организирани процеси – основа за конкурентно земјоделство
Во рамките на теренската посета, учесниците ги разгледаа просториите за прием, сортирање, класирање, пакување и складирање на земјоделските производи, како и ладилните комори и опремата за внатрешен транспорт.
Посебно внимание беше посветено на технолошките решенија што овозможуваат ефикасно движење на производите низ различните фази на подготовка, од нивниот прием во центарот до конечната испорака.
Примената на опрема за сортирање и класирање, транспортери, линии за пакување и соодветна ладилна инфраструктура има значајна улога во зачувувањето на квалитетот и исполнувањето на барањата на современите пазари.
Преку непосредниот увид во секојдневното функционирање на центарот, учесниците имаа можност да ги согледаат и организациските аспекти на работењето, вклучувајќи го распоредот на функционалните простории, управувањето со амбалажата и логистичката координација.
Поврзувањето со земјоделците како клуч за успешен пласман
Еден од најзначајните аспекти на посетата беше моделот на соработка меѓу центарот и земјоделските производители.
Компанијата EURO TAC соработува со земјоделци од околните населени места преку организиран систем на собирање и откуп на производите. На производителите им се обезбедува амбалажа, а земјоделските производи се доставуваат до центарот, каде што се подготвуваат за понатамошен пласман.
Според информациите добиени за време на посетата, воспоставената мрежа за снабдување опфаќа производители што обработуваат приближно 70% од вкупно 550 хектари оранжериски површини во регионот.
Покрај организацијата на откупот, компанијата обезбедува и стручна поддршка за земјоделците, преку соработка со земјоделски аптеки и ангажирање стручен кадар.
Ваквиот пристап покажува дека успешното функционирање на центар за собирање и подготовка на земјоделски производи не зависи само од инфраструктурата и опремата, туку и од воспоставувањето долгорочна соработка со производителите, стандардизацијата на квалитетот и обезбедувањето сигурни продажни канали.
Стекнатите искуства како основа за идниот центар во Куклиш
Студиската посета има особено значење во контекст на планираната изградба на Центарот за собирање и подготовка на земјоделски производи во село Куклиш, општина Струмица, како една од активностите во рамките на Проектот за модернизација на земјоделството.
За идниот центар се предвидува воспоставување функционална инфраструктура за прием, складирање, сортирање, пакување, ладење и логистичко опслужување на земјоделските производи.
Искуствата од Мамуша претставуваат корисна практична основа за разгледување на планираните технички решенија, организацијата на оперативните процеси и можните модели на управување со центарот.
Посебно значење имаат сознанијата за начинот на поврзување со земјоделските производители, организирањето на откупот, ефикасното користење на опремата и усогласувањето на производството со барањата на пазарот.
Овие аспекти ќе бидат важни при натамошното планирање на услугите што идниот центар би ги обезбедувал за земјоделците од струмичкиот регион.
Размена на искуства во функција на модернизацијата на земјоделскиот сектор
Студиската посета во Мамуша претставува значаен чекор во процесот на размена на практични искуства и запознавање со функционални модели за организиран откуп и подготовка на земјоделски производи.
Посетата покажа дека модернизацијата на земјоделскиот сектор подразбира повеќе од инвестирање во современи објекти и технологии. Таа бара интегриран пристап што ги поврзува производителите, логистичката инфраструктура, стручната поддршка и пазарните можности.
Стекнатите сознанија ќе послужат како дополнителна основа за натамошно разгледување на организациските и техничките решенија за планираниот центар во Куклиш, во согласност со предвидените проектни и институционални постапки.
Преку Проектот за модернизација на земјоделството продолжуваат активностите насочени кон создавање услови за поорганизиран пласман, подобрување на квалитетот и зајакнување на конкурентноста на домашното земјоделско производство.
